به‌شی ٢ له‌ ڕۆمانی  ئێواره‌ی په‌روانه ‌ دوای مردنی پورم و دوای ئەو گۆڕانكارییە سەیرانەی كە ژیان و جەنگ و نیشتمانی هەژاند، ڕۆژێك من و فەتانە و مەعسوم لە دەرگای ئاسنینی قوتابخانەی ئەو خوشكە ئیماندارانە هاتینە دەرێ و ئیتر هەرگیز نەگەڕاینەوە، مەعسومە كە ترسێكی كوشندەی لە خودا و باڵندەكان تیادروستبووبوو كەوتە كارگەیەكی درومانكردنەوە… من ئەوكات براكانم سەفەریانكردبوو، بابیشم و دایكیشم لە مێژبوو مردبوون، دەبایە بە تەنها لەو ماڵە چۆڵ و هۆڵ و گەورەیەدا بژیم و هەر لەوێدا ئەو ژیان و زیندەگییە سەیرانە پێكەوەبنێمەوە كە لە ساڵانی ترس و تەنهایمدا، بە شێوەیەكی سەیر هەموو بەرەو كارەسات و تاریكی داگەڕابوون، میدیاش بە هەمان شێوە لە خولیای دروستكردنی چیرۆكێكی بێكۆتاییدا بوو… «مەعسومە» كە چەندین ساڵ ئەو نهێنییەی بۆ من پاراستبوو، هەر خۆی بە گومانەوە دەیگووت كە «فەتانە» حكایەتخوانێكی باشترە، بەڵام «فەتانە» تەنها حكایەتخوانێكی زارەكی بوو… من بە نائومێدییەوە سەیری مەعسومەم دەكرد و دەمگووت: «دەبێت هەموو حكایەتەكان بچنەسەر كاغەز، ئەگینا دەمرن»، دەمگووت: «بۆ من ئەم چیرۆكە چیرۆكێك نییە و بەس، بەڵكو هێنانەوەی پەروانەیە بۆ ئەم جیهانە». ئاخر كەس نەیدەزانی مەرگ لای پەروانە لەیادكردنی خۆشەویستەكانی بوو بۆ ئەو. من وێنەكانی پەروانەم نیشاندەدا، ئەو وێنانەی هەندێكیانی پێشكەش بە خۆشەویستە بێشومارەكانی كردبوو و هەمیشەش لە پشتەكەی نوسیبوو: «بۆ تۆ، بەمەرجێ دوای مەرگ لەیادم نەكەیت». من دەمزانی تەنها لە ڕێگای ئەو چیرۆكەوە پەروانە دەهێنمەوە بۆ ئەم جیهانە، پەروانە دەكەمە مەخلوقێكی ڕاستەقینە، بەڵام فەتانە بە توڕەییەوە دەیگووت: «تۆ دووبارە دەیكوژیتەوە، دەیكوژیت… پاڵەوانی چیرۆكەكان جگە لە سێبەرێكی تاریك جگە لە تارماییەكی سەرابی هیچی تر نین…». بەڵام من ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زیاتر فشارم بۆ مەعسومە دەهێنا، بە تەنها ئەو دەیتوانی ببێتە دەلیلی من بۆ ناسینی ئەو پیاوە… دواجاریش هەر ئەو «نەسرەدینی بۆنخۆش»ی پێناساندم، كە لە دوای ئێوارەی پەروانەوە گەڕابووەوە شار و لە دونیای وێنەی ئەو كیژە شۆخانەدا دەژیا كە لە ئاهەنگەكاندا لەسەر ئیقاعی ئەو مۆسیقا خێرایانە هەڵدەپەڕین. «بۆنخۆش» پیاوی زەردەخەنە شەرمن و كچانەكان، دوای ئەوەی لە سوپا هاتبووەدەرێ، گەڕابووەوە بۆ ژیان، لەناو شەراب و شەوقی فلاش و تاریكی سوورباوی لابورەكاندا، نیوەی ژیانی خەریكی شتنەوەی ئەو فلیمە سەیرانە بوو كە وەكو خۆی دەیگووت: «وەكو سەفەری گەیشتن بە حەقیقەت وەهایە، سەرەتا لە تاریكییەكی تەواوەوە دەست پێدەكات، دواتر وەكو جامێكی لێڵ و دواتریش بە نیگارێكی ڕەنگاوڕەنگ و قەشەنگ دواییدێت». ئەوەی منی لەگەڵ ئەو پیاوەدا تووشی دەردكرد ئەو سەیركردنە سەیرەی بوو بۆ ژیان و ئەوین و مەرگ، ئەو هەموو شتەكانی لە شێوەی شتنەوەی فلیمێكدا دەبینی، لە هەموو شتێكدا بۆ سەرەتایەكی تاریك دەگەڕا و بۆ كۆتاییەك عەوداڵبوو كە وەكو ئەو وێنانەی خۆی ڕوون و ساف و بریقەداربێت، هەر ئەوەش وایلێدەكرد نەتوانێت بیر لەو تەلیسمە گەورانە بكاتەوە كە لەو كۆتاییە ترسناك و سەیرەی فەرەیدونی مەلەك و پەروانەدا دەركەوتن، ئەو دەیگووت: «حەقیقەت ئەگەر وەكو وێنەیەكی قەشەنگ ڕوون و بێخەوش نەبێت، حەقیقەت نییە». منیش هەر لە یاداشتەكانی میدیادا ئەو دێڕانەی پەروانەم بۆ دەخوێندەوە كە دەیگووت: «ژیان غوبارێكە، ڕاستیش بە یەكەوەنانی گەردە وردەكانی ئەو غوبارەیە»… من ئەو دێڕەم بۆ دەخوێندەوە و بێووچان و بێسەبر دەمگووت: «بەڵام كوا، كوا گەردەكانی ئەو غوبارە؟ كوا ئێمە هەموویمان بۆ دەگیرێت، ئێمە دەتوانین چی بزانین؟ لە چی دڵنیابین؟ نا، ئێمە هەرگیز ناگەینە دڵنیایەك، كە مایەی ئارامیی دەرون بێت، لەبەرئەوە دەبێت بەو وێنە نیوە ناچڵانە ڕازیبین كە هەمیشە بۆشاییەكی ترسناكی بۆ گومان و دوودڵی تیا دەمێنێتەوە.» ئەو بەردەوام بەو پاڵتۆ درێژەوە، بەو نیگا شەرمنەیەوە كە سیمای نێرەموكێكی نازكی پێدەبەخشی، لە ژیانی ئافرەتەكانی شاردا دەردەكەوت، یەكەم شەو كە لەگەڵیدا دوام لە ئاهەنگی شووكردنی كچێكی هاوڕێمدا بوو. «مەعسومە» كە پشتیكردبووە درەختەكانی باغچەكە «نەبا باڵندەكان بیبینن»، نەیدەویست ئاوڕبداتەوە و پێمبڵێ: «ئەوە خۆیەتی، ئەوە نەسرەدینی بۆنخۆشە»، بەڵكو بە وەسفێكی سادە پێیگووتم: «پیاوێكە بە كامیرایەكی كۆنەوە لە دەستی جلی كوردی شینكیدا». من كە لەناو هەرا و بەحری بێسەروبنی هەڵپەڕكێكەراندا بینیمەوە، لەگەڵ چەپكێك كچی ئێجگار نازكدا سەرقاڵی قسە و پێكەنین بوو، یەك یەك لەگەڵیاندا دەدوا و كارتی چكۆلانەی بۆ وەرگرتنەوەی وێنەكانیان دەدانێ، بە هەرحاڵ من لە نیگا و سەرنج و پەیوەندی و پێكەنینەكانیدا وامهەستكرد پیاوێكی بەختیارە. بۆنی ئەو عەترە بۆنخۆشانەش كە لە خۆیدەدا پتر كچان و ژنانی مەستدەكرد و وایدەكرد زیاتر ئاپۆرەی لێببەستن، بەڵام من تێنەدەگەیشتم كە ئەو بەو نیگا ژنانە و نیگارە نەرمین و بۆشناخییە كچانەیەی خۆیەوە، چۆن ساڵانێك لەو چیا سەختانە، وەكو جەنگاوەرێكی ئازا ناوبانگی دەركردبوو. كە لێینزیكبوومەوە، ئۆرگەكە بە جۆرێ باغچەكەی هێنابووە سەما، كەس گوێی لە دەنگی ئەوی دی نەبوو. مەعسومە دەیگووت: «لەو ژاوەژاو و هەیاهوی شەهوەتەدا، هیچت لێتێناگات». من دەمگووتەوە «هەیاهوی شەهوەت… هەیاهوی شەهوەت»، ئەوە ڕستەی خۆی نەبوو، بەڵكو پاشماوەی وشەكانی زەینەبی كوێستانی بوو كە ساڵانێكی درێژ ئێمەی لە «هەیاهوی شەهوەتەكانمان» پاكدەكردەوە. كە نەسرەدینی بۆنخۆش منی بینی دەستی درێژكرد و گووتی: «ڕێز و حورمەتی زۆرم بۆ ئێوە خاتوونی ئازیز»، بەڵام كە پێمگووت : «من خەندانم، خەندانی چكۆلانە… ئەو كچەی بە درۆ دەڵێن گوایە دەتوانێ ڕەشەبا دروستبكات» ڕەنگی تێكچوو، دەیویست خۆی وابخاتەڕوو كە نامناسێت. من دەمزانی كە «مەعسومە» هەموو شتێكی بۆ گێڕاوەتەوە… ئەو كاتەی كە شەپۆڵێكی هەڵپەڕكێ لە یەكتری دوورخستینەوە و بردینی، ئەو بە پەشۆكاوی تەماشایدەكردم، لەوسەرەوە دوور لە دەنگی ئۆرگەكە و دوور لە فزوڵی هەندێ تەماشاكەر یەكتریمان گرتەوە، پێمگووت: «من خوشكی پەروانەم… پەروانە»، ئەو بە سەرسامییەوە سەیریكردم و زیاتر شڵەژا و گووتی:«… تۆ نابیتە گەرد؟». من گووتم: «گوێبگرە، من نابمە گەرد، بەڵام پێویستیم پێتە». ئەو هیچی نەگووت، لێوی نەبزواند، بە هێمنی پشتی تێكردم و لەناو قەرەباڵغییەكەدا ونبوو، بێئەوەی لەو شەوەدا جارێكی دی لەو ئاهەنگەدا دووبارە دەربكەوێتەوە. بۆ ڕۆژی دواتر لە بەردەم ستۆدیۆكەی خۆیدا گرتم، دنیا باران و شەستەیەكی سەیربوو، لە ناكاو هەوا بە جۆرێكی شێتانە وەرگەڕابوو، ئەو لەژێر چەترێكی گەورەدا خۆی گرمۆڵە كردبوو، نەبا ڕێژنە و باران و ڕەشەباكان بۆنی عەترەكانی بفڕێنن، كە منی بینییەوە، جارێكی دی پەشۆكا و ویستی بەلامدا تێپەڕێت و هیچ نەڵێت. دواتر بە ئاشكرا گووتی: «خەندانی چكۆلە لێمگەڕێ… من چیتر بیر لە ڕابوردوو ناكەمەوە». ڕابوردوو بۆ ئەو دنیایەك بوو تێینەدەگەیشت، ژیانی لەو چیا و بەفر و زەوییە عاسییانەدا، لەو ئێوارە ساردەی پەروانەوە كۆتایی هاتبوو، ئەو چیتر ژیانێكی تر دەژیا، لەزەتی لە شتنەوەی وێنەی كچەكانی شار وەردەگرت، لەزەتی لە شتنەوەی وێنەی یاریكەرەكانی شار وەردەگرت، ئێوارانیش لە چایخانەیەكی تاریك و چكۆلەدا لەگەڵ سەرۆك تیپەكاندا، جگە لە باسی ژیانی ناو یاریگا و ژیانی ناو ژوورەكانی خەوتن، هیچی دیكەی باس نەدەكرد. من درەنگ زانیم كە ئەو لەژێر ئازارێكی ویژدانی قووڵدا دەیناڵاند، درەنگ تێگەیشتم لە سێبەری چ غەمێك هەڵدێت، بە درێژایی ئەو ساڵانە ئەو لەژێر وەحشەتی ئەو هەستە سەیرانەدا ژیابوو كە مردنی پەروانە لە ئەستۆی ئەوە، گوناهی ئەوە فەرەیدون لەو خەرەندەوە گلا، گوناهی ئەوە عەشقەكان كاڵبوونەوە. بەڵێ، كە لە نزیكەوە ناسیم، ئەوكات ئەو غەمە سەیرەم تیا بینی كە بەردەوام فڕێیدەدایە دنیای ئەو ئاهەنگە جەنجاڵ و یاریگا ساردانەوە، خەمێكی شاردراوە و نهێنی كە نەسرەدین هەموو ژیانی بۆ ونکردن و داپۆشین و یادبردنەوەی تەرخانكردبوو. ڕۆژێك گووتی:«من بە درێژایی ژیانم هەڵەبووم و هیچ یەكێ لەو شوێنانە دونیای ڕاستەقینەی من نین». ستۆدیۆكەی پڕبوو لە چرا و پرۆجێكتەر و گڵۆپی ڕەنگاوڕەنگ، لە پشتیشەوە وێنە ئافرەت و یاریكەران، دیوارەكانیان داپۆشیبوو. ئەو ڕەنگە سەیرانەی لە ستۆدیۆكەدا تێكەڵبووبوون موچڕكێكی سەیریان بە جەستەمدا دەهێنا، بۆ ساتێكیش كە چاوانی ناسك و كچانەی ئەوم بێڕتووش بینی و تەماشای ئەو دنیایەی دەوروبەریم كرد، خەریك بوو جانتاكەم هەڵگرم و دووبارە بگەڕێمەوە و واز لە هەموو ئەم حكایەتە بهێنم. بۆ كەمێك ئەو پەنجە باریك و درێژ و ژنانەی ئەوم، وەكو پەنجەی پیانۆژەنێكی شەیتانی هاتە بەرچاو، بەڵام نەسرەدین بە خێرایی و نیمچە توڕەییەوە پرۆجێكتەر و چراكانی هەموو داگیرسان و گووتی: «خەندانی چكۆلە چیت دەوێت؟». ڕاستەوڕاست بێ ئەمسەروسەر گووتم: «دەفتەری یاداشتەكانی میدیای غەمگینم دەوێت…». هەڵبەت نەسرەدینی بۆنخۆش ئەوكات منی باش نەدەناسی، وەكو غەریبەیەك سەیریدەكردم، ڕازیش نەبوو هەروا ئاسان ئەو دەفتەرانەم بخاتە بەردەست كە دەیگووت «بەحرێكن لە نهێنی ترسناك». نەسرەدین خۆی پاش هەوڵ و ماندوبوونێكی چەندین ساڵە، دەفتەرەكانی لە کەسێکی «پیرموسای خەزانناس» وەرگرتبووەوە. من دەبایە هەموو زیندەگی خۆمی ڕۆژ بە ڕۆژ لائاشكرابكەم… هەموو ئازارەكانی خۆمی بۆبگێڕمەوە. من چەندەها ڕۆژ بەیانیان لەگەڵ خۆرهەڵهاتندا دەچوومە ستۆدیۆكەی و لەسەر تێكەڵاوبوونی چارەنوسەكان قسەمدەكرد، لەسەر لەیەكترنجانی قەدەرەكان دەدوام… من لەو ڕۆژانەدا پێمدەگووت كە تاریكییەكانی ناو زیندەگی من، وێرانبوونی ژیانم لەسەر دەستی ئەو ژنە تۆبەكارانەدا هەمووی درێژكراوەی هەمان قەدەرە كە لە عەشقەكانی پەروانەوە دەست پێدەكات. دەمگووت سەربوردی من و ئەو یەك سەربوردە، جیهانەكانمان یەك جیهانن، هەمیشەش من لە ساڵانی گۆشەگیری قووڵی خۆمدا جگە لە بیركردنەوە لە پەروانە خولیای ترم نەبووە. دەمگووت هەموو ژیانی من سزای عاشقە ناكامەكانی ئەوە، هەموو دۆزەخی من سووتانێكە لە بری ئەو. دەمگووت ئەگەر ئەو نەڕۆیشتبایە من دەڕۆیشتم، ئەگەر منیش نەكەوتبامایە ناو ئەو چارەنوسەوە كە تێیكەوتم ئەو دەكەوت. دەمگووت ژیانی من و ئەو ئەندازەیەكی ئاڵۆزە، هێندە هەیە كە من ساڵانێك درەنگتر لەدایكبووم، چكۆلانەتر و دزێوتر بووم، من ئەو سێبەرە پەپولەئاسایەی ئەوم لەسەر دڵی پیاوان نەبوو، بەڵام ئارەزووەكانم هەمیشە لە ئارەزووەكانی ئەو خراپتربوون. دەمگووت من چەندین ساڵ لە بری ئەو هەموو ئازارەكانم قبوڵكرد، چونكە ئەو زیندەگییە ڕاستەقینەی ئەو هەر زیندەگی من بووە، بەڵام بە خەیاڵ، من هەمان ژیانی ئەو ژیاوم، بەڵام بە وەهم. دەمگووت ئەگەر یاری قەدەر و چارەنوس نەبێت، دەتوانیت لەبری من پەروانە فڕێبدەیتە ناو ئەو خوشكە تۆبەكارانە و منیش فڕێبدەیتە ناو ئەو خەرەندە. «نەسرەدین» لە ناو ڕەنگی پرۆجێكتەرەكاندا سەریبادەدا و دەیگووت: «هەرگیز… هەرگیز… تازە پەروانە مردووە… ئەو مردووە». ئەو دەیزانی من و ئەو چارەنوسمان بە جۆرێكی سەیر پێكەوەگرێدراوە… دەیزانی ژیانی من جگە لە سێبەرێكی ژیانی ئەو زیاتر هیچی تر نییە، دەیزانی من بێگوناهم لەو گوناهانەی كە دەمەوێت بیدەمە پاڵ خۆم، بەڵام دەشیزانی كە من و چەندەها كیژی غەمگینی دیكەی وەكو من، حەزدەكەین لەبری خۆمان، لەبری ئەم ڕۆحە جڵەوكراوەی خۆمان، ژیان و مەرگی ئەو بژیاباینایە و بمردباینایە. دواتر كە دەفتەرەكانی لەو لەچكە سپییەدا نیشاندام، دەیزانی نهێنی حكایەتێكم دەخاتەبەردەست كە پاڵەوانەكانی یان مردوون یان سەفەریانكردووە یان لە شوێنێكی ئەم وڵاتەدا خۆیانشاردۆتەوە… دەیزانی من پەلاماری نوسینەوەی قەدەرێكم داوە كە بەبێ ئەو و بەبێ ئەم دەفتەرانە و بەبێ ئەو گێڕانەوە ترسناك و تاڵانەی مەعسوم هەرگیز نابێتە چیرۆك. من پێمدەگووت: «لەیادت نەچێت، دواجار ئەمە چیرۆكی شەترەنجی ئەو ژیانە سەیرەی منیشە… من كە دەمەوێت بەر لە مردن تێبگەم، ئەوە چ ژیانێك بوو ئێمە ژیاین… من كە لەو ماڵە خاڵی و پەتییەدا جگە لەم چیرۆكە هیچی دیكەم نییە بۆی بژیم… هیچی دیكە…». ئەو پشتیدەكردە وێنەی یاریكەرە بە هەیبەتەكانی شار، پشتیدەكردە نیگار و زەردەخەنەی ئەو كچە عەیارانەی ژیانیان پڕكردبوو لە بزەی كاغەزین… دەفتەرەكانی دەدایە دەستم و دەیگووت: ئەو حكایەتەی تۆ دەتەوێت بیگێڕیتەوە، پارچەیەكی لەم دەفتەرانەدایە… پارچەیەكی تری لە ژیان و شكست و تەنهایی مندایە. چاوی دەنووقاند و پشتیدەكردە ئەو دنیا سەیرەی، مەستانە تیا وێڵبووبوو و دەیگووت: «لە یادتنەچێت كە منیش ژیانی خۆمم داناوە، پاشەڕۆژی خۆم دۆڕاندوە، ماڵاوایم لە بیروباوەڕەكانم كردووە». من دەستم دەخستە سەر دەفتەرەكان و دەمزانی ئەو حكایەتە، چیرۆكی ئاڵۆزكانی قەدەرە دوور و لەیەكجوداكانمانە، حكایەتی پارچە شكاوەكانی عومری خۆمە، كۆكردنەوەی چارەنوسە پەنهان و ترسناكەكانی هەموومانە، چیرۆكێكە بە قەدەری تاریكی ئەو خانمانەشەوە بەستراوە كە ژیانیان لە زوڵمەتی تۆبەكردندا بردەسەر، هەروەك چۆن پابەندی ژیانی بەباچووی هەموو ئەو كەسانەشە كە شەوێكی بەفر لە جەنگەڵێكی تاریك هاتنەدەرێ و بە زەویدا پەخشبوونەوە و ئیدی ئاسەوارێكیان دوای خۆیان جێنەهێشت. بەڵام گرنگ ئەوەیە ئێستا من ئەو حكایەتە دەخەمە سەر كاغەز نەوەكو «فەتانە». من دڵنیام «فەتانە» ئەم چیرۆكە بەجۆرێكی سیحراویتر و كاریگەرتر دەگێڕێتەوە، بەڵام من ساڵانێكی دوورودرێژ نەمدەهێشت مەعسومە ناونیشانی بۆنخۆش لای فەتانە ئاشكرابكات كە تاكە كلیلی گەیشتن بوو بە سەرچاوە تاریك و ئاڵۆزەكانی ئەم چیرۆكە… ئەگەرچی فەتانە هەموو فێڵ و تەڵەكە نازكەكانی خۆی دەخستەكار تا بگاتە سەر شوێنەواری ڕاستەقینەی ئەم سەربوردە، سەربوردێك كە قەدەری من و چارەنوسی من بوو بیگێڕمەوە. من لە قووڵایی دەرونیشما هەستم بە گوناهێكی گەورە دەكرد دەرهەق بەو كچە نەشمیلەیەی بەردەوام خۆی ماندوودەكرد حكایەتی قەشەنگم بۆبگێڕێتەوە، خۆی ماندوودەكرد دیوارەكانی ترس و وەحشەتی ئەو قوتابخانەیەم بە چیرۆكە درێژەكانی بۆ بشكێنێت، كاتێ پێكیشەوە لە گروهی خوشكە ئیماندارەكان هاتینەدەرێ، ئەو بە شەوقەوە بۆ پاشماوەكانی ئەو خوشكەی دەگەڕا كە دەیگووت: «شەوێك لە شەوان بەدوای مانگدا عەوداڵ بوو، وەكو شێت لە ماڵ چووەدەرێ، بەڵام لە بری مانگ، كتێبێكی دۆزییەوە و ئەو كتێبەش نەخۆشی خست…». بگه‌ڕێوه‌ بۆ لاپه‌ره‌ی ڕۆمان
	Copyright© bachtyar-ali.com. All rights reserved. Designed by AKAM EnG.